در حال بارگذاری ...
  • مشروح سخنان دکتر ظریف وزیر امور خارجه در نشست داووس

    مشروح سخنان دکتر ظریف وزیر امور خارجه در نشست داووس تحت عنوان ایران در منطقه و جهان که در سالن اصلی مجمع جهانی اقتصاد در تاریخ 1395/10/29 برگزار شد فیلیپ روسلر معاون اجرائی مجمع  به عنوان مجری برنامه سولاتی را مطرح کرد که وزیر خارجه کشورمان به آنها پاسخ گفت. برگردان کامل این نشست به شرح ذیل است :. 

    اننتخابات ریاست جمهوری

    ابتدا مجری برنامه گفت آقایان و خانم ها به برنامه گفتگوی ویژه ما در خصوص ایران، خوش آمدید. مایه خرسندی است که حضور جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران در این برنامه را خوشامد می گویم. پیش از آغاز گفتگو، می خواهم تسلیت ما را در خصوص درگذشت هاشمی رفسنجانی رئیس جمهور اسبق کشورتان پذیرا باشید. همان طور که همه می دانند ایشان به علت تلاش هایشان برای ایران در دهه 1980 میلادی، نزد بسیاری از ایرانی ها و مردم دنیا جایگاه ویژه ای دارد.  تا چند ماه آینده در کشورتان انتخابات برگزار می شود. به ما بگویید این انتخابات برای آینده ایران و همچنین نمایندگان جامعه بین المللی که امروز در داووس گردآمده اند، چه معنا و پیامدهایی خواهد داشت؟

    ظریف پاسخ داد ابتدا بگذارید از ابراز همدردی شما تشکر کنم؛ ما بدون شک، رهبر بزرگی (هاشمی رفسنجانی) را از دست دادیم و دنیا نیز هوادارِ بزرگ منطق و استدلال را از دست داد و قطعاً کمبود ایشان حس خواهد شد. در خصوص انتخابات کشورمان باید بگویم هنوز برای پیش بینی خیلی زود است. تحولات سیاست داخلی ایران نسبتاً جالب است: ما تا پیش از ماه آوریل (به نامزدها) اجازه آغاز برنامه های تبلیغات انتخاباتی را نمی دهیم، به این امید واهی که از آغاز یک سال سیاسی طولانی اجتناب کنیم. با وجود این، ما هم اینک و در پی انتخابات پارلمانی پارسال و انتخابات ریاست جمهوری امسال کشورمان، سالی سیاسی را آغاز کرده ایم. به اعتقاد ما، مهم است که ایرانی ها از امکان تعیین آینده و سرنوشت خودشان برخوردار باشند و این مسئله نیز برای منطقه و دنیا اهمیت زیادی خواهد داشت.

    با وجود این، قطع نظر از اینکه نتیجه انتخابات چه باشد، سیاست ایران در عرصه بین المللی ادامه  خواهد داشت. ایران به علت موقعیت جغرافیایی خود به ثبات و آرامش در منطقه علاقه مند است و به اعتقاد من، قطع نظر از اینکه چه کسی در انتخابات پیروز می شود، این یکی از عناصر ادامه دار سیاست ما خواهد بود.

    ایران به علت موقعیت جغرافیایی خود به ثبات و آرامش در منطقه علاقه مند است و به اعتقاد من، قطع نظر از اینکه چه کسی در انتخابات پیروز می شود، این یکی از عناصر ادامه دار سیاست ما خواهد بود.

    حقوق شهروندی

    مجری برنامه در ادامه به ظریف گفت: آقای وزیر، پیش از اینکه به سؤالات در زمینه سیاست خارجی بپردازیم، اجازه دهید سؤال دیگری درباره مسائل داخلی بپرسم. من در روزنامه ها خواندم که حسن روحانی رئیس جمهور ایران منشور حقوق شهروندی برای ایران تدوین کرده است. سؤالم این است که در آستانه انتخابات پیش رو، این منشور برای مخالفان سیاسی در کشورتان چه معنایی خواهد داشت؟

    ظریف پاسخ داد حسن روحانی در زمان مبارزات انتخاباتی وعده داد منشور حقوق شهروندان را ارائه کند. در فصل سوم قانون اساسی ایران به حقوق بشر پرداخته شده است اما روحانی قصد داشت بر اهمیت حقوق شهروندی تأکید و آن را برجسته کند. وی، نخستین پیش نویس این منشور را در صد روزِ نخست بعد از مراسم تحلیف ارائه کرد؛ در محافل عمومی ایران نیز بر سر این پیش نویس بحث و گفتگوهای زیادی شد و سرانجام متن نهایی (منشور حقوق بشر) آماده و ماه گذشته از سوی حسن روحانی ارائه شد.

    ظریف افزود: گمان کنم در ایران، بحث های سیاسی به معنای حقیقی صورت می گیرد که با آن نوع گفتمان سیاسی مطرح در غرب تفاوت دارد اما امکان مشارکت عموم مردم در تعیین آینده خودشان را فراهم می کند. در این منشور نیز بر این امکان برای عموم مردم ایران تأکید شده است و بدین شیوه، اولویت های دولت کنونی ایران را نشان می دهد. کافی است به ایران بنگرید و ببینید که چگونه ایران در معرض فشارهای خارجی بسیاری قرار گرفته اما توانسته است دوباره روی پایش بایستد؛ فرضاً تحریم ها را در نظر بگیرد: ایران با آنچه هیلاری کلینتون وزیر امور خارجه سابق آمریکا علاقه داشت «تحریم های فلج کننده» بنامد، روبرو بود. اینها شدیدترین تحریم هایی بود که احتمالاً تاکنون کشوری علیه کشور دیگر وضع کرده است، اما توانستیم در مقابل آن ایستادگی کنیم، زیرا به مردم خود متکی هستیم. بنابراین، هر طور که به مسئله بنگرید، این واقعیت که مردم ایران تا حد زیادی در ترسیم آینده خودشان مشارکت دارند، یکی از ملزومات اصلی ثبات ما است. به همین علت است که حتی از منظر بسیار خودخواهانه نیز که به موضوع بنگریم، حکومت باید حقوق شهروندی را به رسمیت شناخته و از آن صیانت کند. البته همه چیز، طبق خواسته ما جلو نرفت، اما در مسیر درست گام برداشته ایم. به اعتقاد من، از طریق همکاری و هماهنگی و درکِ (متقابل) بیشتر بین عناصر مختلف حکومت و سیاست، می توانیم این برنامه را پیش ببریم.

    گفتگوهای سوری در استانه

    مجری برنامه گفت ممنون آقای وزیر، اجازه دهید اکنون به سؤالات درباره سیاست خارجی بپردازیم. شما هفته آینده برای شرکت در گفتگوهای سوریه،  با (وزرای خارجه) روسیه و ترکیه در شهر آستانه گردهم می آیید. سوریه قطعاً مهم ترین دغدغه همه کسانی است که به مسائل حوزه خاورمیانه و آفریقا می پردازند. شما نیز در این رابطه فعال بوده اید. ممکن است به ما بگویید بهترین نتیجه ممکن در این نشست چه باید باشد؟

    ظریف پاسخ داد در سه سال و نیم گذشته که وزیر امور خارجه بودم، ما همواره اصرار داشته ایم که نباید پیش از آنکه مذاکرات سیاسی آغاز شود، به دنبال قضاوت پیشاپیش و تعیین نتیجه آن باشیم. آنچه اهمیت دارد، این است که همه بدانند راهکار نظامی در سوریه وجود ندارد. به محض اینکه، این موضوع را درک کردیم، باید برای پایان دادن به خونریزی ها و پیشبرد سایر جنبه ها، از جمله گفتگو در بین سوری ها، تلاش کنیم.

    در طول سه سال و نیم گذشته که شخصاً در این راستا تلاش کردم، هر از گاهی تلاش هایی صورت گرفت، اما هر بار از مواجه شدن با اصل مسئله طفره رفتیم و همان طور که استفان دی میستورا صبح امروز گفت این «فیل داخل اتاق» (مسئله بارزی که باید به آن پرداخته شود) یا همان آینده بشار اسد رئیس جمهور سوریه مانع از آن شد که به طور جدی برای حل مشکل تلاش کنیم. این در شرایطی است که تعیین آینده بشار اسد رئیس جمهور سوریه، مسئله ای است که خود مردم سوریه باید آن را تعیین کنند.

    آنچه ما باید در سطح بین المللی انجام دهیم این است که به مردم سوریه کمک کنیم تا آنها به مرحله آغاز گفتگو با یکدیگر برسند. به اعتقاد من، ایران، روسیه و ترکیه گام نخست را برداشته و توقف خصومت هایی را (در سوریه) ایجاد کردند که بیش از یک ماه دوام داشته است؛ این نیز بهترین سابقه (آتش بس سوریه) در طول پنج سال جنگ اسف بار سوریه است. امیدواریم که در آستانه، بتوان این را توسعه داد و آتش بس بتواند همه سوریه را در برگیرد. البته سازمان های تروریستی شناخته شده که همان داعش و جبهه النصره هستند، جزء آتش بس نخواهند بود. امیدواریم که همه طرف هایی که توافق آتش بس را امضاء می کنند، یعنی مخالفان مسلح فعال در داخل سوریه و همچنین دولت سوریه به امید توقف خصومت ها برای مدتی طولانی تر و همچنین آغاز روند سیاسی (برای صلح) به آستانه بیایند. این، طرحی آرمانی برای گردهم آوردن دولت و مخالفان آن در یک شهر و احتمالاً زیر یک سقف است، تا آنها درباره گسترش آتش بس، توقف خصومت ها و فراهم کردن زمینه دسترسی بیشتر برای نیروهای امدادی است؛ زیرا هم اکنون سوریه با اوضاع انسانی حاد روبرو است. همچنین برای اینکه بگذاریم مردم سوریه احساس کنند اوضاع دوباره به وضع عادی بازگشته است. بدین معنا که گروه های مسلح از شهرها فاصله بگیرند، تا مردم سوریه برای سفر از شهری به شهر دیگر امنیت داشته باشند و همزمان با آغاز تعامل گروه های سیاسی برای دستیابی به توافق مبتنی بر مذاکره، سوری ها نیز زندگی خود را از سربگیرند. البته اگر آنها بتوانند بر سر مجموعه ای از اصول کلی، فرضاً اصل وحدت، تمامیت ارضی یا دولت فراگیر در سوریه، توافق کنند و اگر کارشان را با توافق بر سر چنین اصولی آغاز کنند، آنگاه گام مهم دیگری برداشته اند. با وجود این، ما نباید در امیدهایی که برای این نشست داریم، زیاده خواه باشیم و امیدوار باشیم که دستکم بتوانیم توقف خصومت ها را تقویت کنیم، آن را گسترش دهیم و برخی عناصر مربوط به کمک های بشردوستانه را نیز در آن بگنجانیم.

    مجری مجمع جهانی اقتصاد در داووس سوئیس در ادامه گفتگو با محمد جواد ظریف وزیر خارجه ایران گفت ما می دانیم که چهارچوبی که هم اکنون برای مقابله با بحران و فاجعه انسانی در سوریه استفاده می شود، متعلق به سازمان ملل متحد است و استفان دی میستورا فرستاده ویژه سازمان ملل متحد آن را دنبال می کند. به نظر شما ارتباط میان فعالیتهای سازمان ملل متحد با تلاشهای روسیه، ترکیه و ایران چیست یا بهتر بگوییم آیا نشست قزاقزستان در واقع ادامه و تاکید بر تلاشهایی است که سازمان ملل متحد و جامعه جهانی دنبال می کنند؟

    ظریف گفت به نظر من بدترین کار این است که احساس رقابت کنیم.

    به نظر من همه این تلاشها، نه فقط تلاشهای سه کشور در آستانه، بلکه تلاشهای اتحادیه اروپا نیز قابل تقدیر است. من خیلی خوشحالم که اتحادیه اروپا تصمیم گرفته است نشست کشورهای منطقه را در ماه آوریل برگزار کند تا در آن درباره نه فقط آینده سیاسی سوریه ، بلکه همچنین درباره بازسازی سوریه بحث و گفتگو شود که البته عنصری بسیار مهم است. به نظر من همه این کارها می تواند مکمل یکدیگر باشد نه اینکه رقیب یکدیگر باشد.

    روشن است که نشست آستانه دنبال این نیست که جای کارها و تلاشهای سازمان ملل متحد را بگیرد ، بلکه تلاشی است تا موفقیت جزئی و  اندکی که حاصل شده است را تقویت کند. متاسفانه در پنج یا شش سال گذشته هیچ مورد موفقی در سوریه نبوده است. بنابراین این موفقیتی کوچک و جزئی است که البته من نمی خواهم آن را بزرگنمایی کنم و ما می خواهیم آن را تقویت کنیم و گسترش دهیم. ما لازم است که آن را به همه سوریه به جز گروههای تروریستی تعمیم دهیم. همچنین همه باید به این فرایند کمک کنند تا بتوانیم اساس محکمی برای استوار کردن موفقیتهای آینده روی آن داشته باشد. بنابراین من امیدوارم که همه متوجه باشند که این کار اصلا رقابت نیست بلکه مکمل تلاشهای دیگر است.

    ویژگیهای مثبت و منفی دولت جدید امریکا

    مجری گفت شما یک موضوع مبهم و پیچیده را خاطر نشان کردید و من می گویم که موضوع پیچیده دیگری هم وجود دارد. ما هم اکنون در هفته ای تعیین کننده قرار داریم. با توجه به سخنرانی تحلیف ترامپ رئیس جمهور آمریکا در روز جمعه ، اجازه دهید این سوال را از شما بپرسم که می توانید برای حاضران در اینجا ویژگیهای مثبت و منفی دولت جدید آمریکا را بیان کنید؟

    ظریف گفت من حدود چهل سال است که سیاستهای آمریکا را دیده و مطالعه کرده ام. من دانشجوی روابط بین الملل در آمریکا بوده و همانند ناظر ایران در آمریکا بوده ام.

    به نظر من ما باید منتظر بمانیم تا دولت جدید آمریکا کار خود را آغاز کند و نباید فعلا قضاوت کنیم. البته ما اختلافات اساسی با آمریکا داریم. ما تلاش کردیم یک مسئله را حل کنیم. البته آن مسئله فقط با آمریکا نبود بلکه آن توافق (هسته ای) با آمریکا و پنج کشور دیگر و اتحادیه اروپا بود. آن توافق تا کنون موفق بوده است، دستکم از طرف ما خیلی خوب انجام شده است اما از نظر ما ، دیده ایم که دولت اوباما در اجرای قسمت مربوط به خود در توافقنامه رک و راست نبوده است. بنابراین ما باید منتظر باشیم و ببینیم چه خواهد شد و زمانی که رئیس جمهور منتخب ترامپ کار خود را آغاز کرد، آیا سعی خواهد کرد سیاستهای خود را عملی کند. بنابراین من قضاوت درباره جنبه های مثبت و منفی دولت آینده آمریکا را به بعد موکول می کنم. اما از نظر ملت ایران، سیاستهای آمریکا هرگز مثبت نبوده است.

    چین روسیه و هند متحدان جدید ایران

    مجری گفت شما به عنوان دیپلمات ارشد ایران، پاسخی بسیار دیپلماتیک به این سوال دادید. چیزی که ما تا کنون دیده ایم یا شنیده ایم ، حرفهای رئیس جمهور چین در اینجا بود که خیلی جالب و حتی می توان گفت تاریخی بود. بدون اینکه بخواهیم به جزئیات آن حرفهای بپردازیم، سوال من این است که شما اخیرا توافقنامه ای در خصوص مسائل نظامی و امنیتی با چین و دیگر کشورها از جمله هند امضا کردید. همچنین شما در خصوص سوریه ، با ترکیه و روسیه همکاری و مذاکره می کنید. آیا به نظر شما همه اینها نشان دهنده تغییر در ائتلافهای جهانی است. آیا کشور شما رویکردهای ژئوپلیتیک جهانی اتخاذ کرده است و دنبال همکاری و گفتگو با کشورهای منطقه و جهان است؟

    ظریف گفت به نظر من ماهیت فضای جهانی در حال تغییر است. مرحله انتقالی در سیاست بین المللی واقعیتها و شرایط جدیدی را حاکم کرده است. هم اکنون مهمترین آن این است که دولتها دیگر صحنه جهانی را نمی توانند در انحصار خود داشته باشند. نه فقط شرکتهای خصوصی که نمایندگان آنها به طور گسترده ای در اینجا حضور دارند ، تاثیر قابل توجهی بر صحنه جهانی دارند، بلکه حتی بازیگران غیردولتی نیز بسیار تاثیرگذارند. برای مثال به تاثیر القاعده، داعش، النصره و دیگر بازیگران غیردولتی حتی در عرصه امنیتی نگاه کنید. بنابراین ما در فضای جهانی کاملا متفاوت زندگی می کنیم که در آن الگوهای ائتلاف که در گذشته وجود داشت، دیگر قابل اعمال و استفاده نیست. شما نمی توانید به بهای شکست و ناکامی دیگران به موفقیت برسید. قبول این واقعیت برای همه بسیار مهم است. ما نمی توانیم امنیت داشته باشیم در حالیکه دیگران ناامن هستند. به همین علت است که ما معتقدیم سیاست خارجی ما لازم است چند وجهی باشد و نباید تک بعدی باشد. چین و روسیه و هند همچنان شرکای مهم ما هستند. آنها در دوران سخت در کنار ما بوده اند. در عین حال ما دوست داریم روابطمان را با کشورهای دیگر از جمله اتحادیه اروپا گسترش دهیم. ما دوست داریم روابط سنتی خوب خود را با بقیه کشورهای آسیا گسترش دهیم. ما دوست داریم روابط خود را ژاپن و کره گسترش دهیم. درهای ما به روی روابط اقتصادی حتی با آمریکا باز است. بنابراین در عین حالیکه ما اختلافات سیاسی خود را با آمریکا داریم، درهای خود را به روی روابط اقتصادی با آمریکا نبسته ایم و نمونه آن درباره قرارداد با بوئینگ است. ایران اخیرا قراردادهای عظیمی با دو شرکت هواپیمایی ایرباس و بوئینگ امضا کرد. این خود نشان می دهد که در رویکرد ما درباره جامعه جهانی، ما ذهنی باز داریم. این روشی است که ما برای حرکت رو به جلو پیش گرفته ایم. دوباره می گویم، ما با چین روابطی چند وجهی داریم. چین بزرگترین شریک تجاری ماست. ما تفاهم امنیتی خوبی با چین داریم. ما می دانیم که افراط گرایی و تروریسم تهدیدی جدی و بزرگ برای همه ماست و هیچ کشوری به تنهایی نمی تواند با آن مقابله و آن را مهار کند و همه ما لازم است که با یکدیگر همکاری کنیم. به نظر من چیزی که ایران، ترکیه و روسیه را در پیدا کردن راهی برای پایان دادن به فاجعه سوریه ، دور هم جمع کرد، قبول این واقعیت بود که تروریستها و افراط گراها و خشونت و ناامنی هیچ مرزی نمی شناسد. بنابراین لازم است همه با هم همکاری کنیم و این شالوده و اساس سیاست ماست.

    روابط با عربستان

    مجری گفت با توجه به صحبتهایی که درباره تلاش برای گفتگو و تعامل با دیگران، مسئولیت جهانی ، شراکت با کشورهای دیگر منطقه و فراتر از آن و همچنین موضوع سال جدید شد، سوال من این است که آیا این مسائل و رویکرد ممکن است روابط شما را با عربستان سعودی تغییر دهد؟

    ظریف گفت من هیچ دلیلی نمی بینم که ایران و عربستان سعودی باید سیاستهای خصمانه ای علیه یکدیگر داشته باشند. ما می توانیم برای ثبات آینده منطقه خودمان با یکدیگر همکاری کنیم. ما می توانیم برای پایان دادن به وضعیت اسفبار مردم سوریه، یمن و بحرین و جاهای دیگر منطقه همکاری داشته باشیم. در واقع ایران و عربستان سعودی توانستند مانع تراشی و تاخیر در فرایند انتخاب رئیس جمهور در لبنان را متوقف کنند. بنابراین ما موارد موفقی (از همکاری) داشته ایم. نه ایران و نه عربستان سعودی در این فرآیند بازنده نشدند. بنابراین لازم نیست که ما بازیهایی با حاصل جمع صفر داشته باشیم. در واقع بازیهای با حاصل جمع صفر دیگر وجود ندارند. ما بازیهایی با حاصل جمع منفی یا مثبت داریم. اگر دنبال بازی با حاصل جمع صفر باشید، نتیجه آن منفی خواهد شد. نگاه کنید درباره بهای نفت چه اتفاقی افتاد. همه از آن لطمه دیدند. اما ایران و عربستان سعودی به هر حال توانستند یکدیگر را راضی کنند و بازار را تثبیت کنند. درباره لبنان، ما توانستیم دست کم به نوعی راه حل برسیم و مردم لبنان را توانمند کردیم تا آینده خود را تعیین کنند. به نظر من همین  مسئله درباره جاهای دیگر نیز قابل اعمال است. من هیچ دلیلی نمی بینم که ایران و عربستان سعودی نتوانند با یکدیگر همکاری کنند. البته ما شکایات و دغدغه های زیادی داریم.

    ما چهارصد و شصت نفر از مردم خود را در حادثه ازدحام سال گذشته از دست دادیم که دستکم نتیجه کوتاهی و غفلت بود.

    ما حرفهای تند زیادی از عربستان سعودی شنیده ایم. ما شاهد حمایت آشکار (عربستان سعودی از گروههای تروریستی) بوده ایم.

    ما اظهار نظر جالب وزیر خارجه عربستان سعودی را شنیدیم که ایران را مسئول (شکل گیری) داعش دانست که البته جوک قرن است. ما چنین حرفهایی را از عربستان سعودی شنیده ایم. چنین حرفهایی بی فایده است و کمکی نمی کند. به نظر من ما لازم است به واقعیات منطقه نگاه کنیم. ما لازم است به علل اساسی این مسئله نگاه کنیم که چرا منطقه ما در این جهت بسیار غلط حرکت می کند. همچنین ما لازم است که قبول کنیم هیچ کسی نمی تواند با حمایت از تروریسم و افراط گرایی و فرقه گرایی، حتی نفع موقتی ببرد. زمانی که ما این مسئله را درک کنیم و قبول کنیم که نمی توانیم تروریسم را در یک بخش از منطقه خود مهار کنیم و نگه داریم و قبول کنیم که تروریسم و افراط گرایی مثل بیماریهای مسری می مانند که می تواند قبل از آنکه متوجه شویم، در سراسر منطقه و جهان منتشر شوند، چیزی که هم اکنون در حال رخداد است، در آن صورت ایران و عربستان سعودی می توانند درباره اتخاذ رویکرد و خط مشیی متفاوت برای روابط خود فکر کنند.

    مسلمانان میانمار

    مجری گفت در انتها باید بگویم آقای ظریف قرار است در کنفرانس مهمی در مالزی شرکت کند. آیا می توانید هدف آن کنفرانس را بیان کنید؟

    ظریف گفت وضعیت اسفبار در میانمار و درد و رنج مسلمانان روهینگیا نیاز به توجه بیشتر بین المللی دارد. متاسفانه هیچ کسی توجه کافی به وضع اسفبار مسلمانان روهینگیا نمی کند و این واقعیت که این گروه از مردم زجر می کشند. سازمان همکاریهای اسلامی قرار است فردا نشست ویژه ای در سطح وزرا در کوالالامپور داشته باشد و من باید فورا به فرودگاه بروم تا به موقع به آن نشست برسم تا درباره وضع روهینگیاها و مسلمانان میانمار گفتگو کنیم. من امیدوارم که بقیه جامعه بین المللی هم توجه بیشتری به این رخداد غمبار که در میانمار جریان دارد، بنماید.

    مقاله وزبر 



    | شناسه مطلب: 841

    تعداد بازدید: 171 | آخرین بازدید:



    نظرات کاربران